Przeciwieństwo między pracą umysłową a fizyczną powstaje wraz z rozwojem społecznego podziału pracy i pojawieniem się prywatnej własności środków produkcji, z podziałem społeczeństwa na klasy. Przeciwieństwo takie daje się zaobserwować we wszystkich społeczeństwach klasowych: w ustroju niewolniczym, feudalnym i kapitalistycznym. Podstawą ekonomiczną tego zjawiska jest wyzysk pracowników fizycznych przez umysłowych, tj. przez przedstawicieli klas wyzyskiwaczy.

W wydanym dzisiaj przez burżuazyjny rząd RP rozporządzeniu określono szczegółowe warunki stosowania "środków przymusu bezpośredniego", użycia broni palnej lub psa służbowego w stosunku do osób pozbawionych wolności i innych. Uregulowano tym samym zalecenia wynikające z ustawy z 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.